01
Ad nereden geliyor
Gümüş çelik ya da civa çeliği, Türk piyasasında 1.2210 (115CrV3) kalitesine verilen addır. Adın kökeni bağımsız bir kaynakla doğrulanamadı. Doğrulanmış olan şu: bu çeliğin bileşiminde gümüş de civa da yoktur. Aşağıdaki kimyasal bileşim karbon, silisyum, mangan, krom ve vanadyumdan oluşur.
Dört adı:
| Sistem | Ad |
|---|---|
| EN adı | 115CrV3 |
| W.Nr | 1.2210 |
| AISI | L2 (yakın anılır) |
| MKE | yok; takım çeliği EN adıyla anılır |
Aranırken "gümüş çelik", "civa çeliği", "1.2210" ve "115CrV3" birlikte karşınıza çıkar. Hepsi aynı çeliği anlatır. Tam tablo ve teklif için 115CrV3 kalite sayfasına gidin. Seçim çerçevesi için takım çeliği seçimi rehberi var.
02
115CrV3 kimyasal bileşim
| Element | Değer (%) |
|---|---|
| Karbon (C) | 1,10–1,25 |
| Silisyum (Si) | 0,15–0,30 |
| Mangan (Mn) | 0,20–0,40 |
| Fosfor (P) | en çok 0,030 |
| Kükürt (S) | en çok 0,030 |
| Krom (Cr) | 0,50–0,80 |
| Vanadyum (V) | 0,07–0,12 |
Norm durumu: 115CrV3, EN ISO 4957 ek listesinde yer almaz. Tanımı Stahl-Eisen-Liste'de ve eski DIN 17350'de bulunur. Yani bu kalitede EN ISO 4957 değil SEL esas alınır. Ad bileşimi okur: 115, karbonun yüz katı (%1,15 civarı); Cr krom, V vanadyum; 3, kromun katsayılı değeri (3 ÷ 4 ≈ %0,75). Bileşimdeki ana özellik, çeliği yüksek karbonlu ve düşük alaşımlı kılan yapıdır: yüksek karbon sertleşme potansiyeli verir, az miktardaki krom ve vanadyum bu davranışı destekler.
03
Teslim sertliği
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Tavlı (+A), en çok | 220 HB |
| Sertleştirme sonrası | yaklaşık 64 HRC (iki üretici) |
220 HB üç kaynakta aynıdır. Sertleştirme sonrası sertlik için kaynaklar 64–66 HRC yazar, ama üst değer desteklenmiyor; iki üretici 64 HRC verir. Meneviş sıcaklığı sertliği düşürür: üretici rehberlerinde 200 °C'de yaklaşık 62, 300 °C'de yaklaşık 57, 400 °C'de yaklaşık 51 HRC değerleri geçer. Bunlar üretici değerleridir, norm değeri değildir. Kesici takım yapacaksanız hedef sertliği ve meneviş sıcaklığını sertleştirmeyi yapacak işletmeyle birlikte belirleyin.
04
Kullanım alanları
Kalite verisinde 115CrV3 şu işlerde anılır:
- Kesiciler ve matkaplar
- Raybalar ve diş açıcılar
- Daire testereler
- Ahşap, kâğıt ve kauçuk kesme aletleri
- Gravür aletleri ve küçük kalıplar
Ortak nokta, küçük ebatlı, keskin kenarlı ve yüksek sertlik gereken aletlerdir. Bu çelik aşınma dayanımı için yüksek kromlu kalıp çeliklerinin yerine geçmez; asıl rolü küçük kesici takımdadır. Büyük bir kalıp yapılacaksa başka bir aileye bakmak gerekir.
05
Diğer soğuk iş çelikleriyle farkı
| Özellik | 115CrV3 (1.2210) | 90MnCrV8 (1.2842) |
|---|---|---|
| Karbon (%) | 1,10–1,25 | 0,85–0,95 |
| Mangan (%) | 0,20–0,40 | 1,80–2,20 |
| Krom (%) | 0,50–0,80 | 0,20–0,50 |
| Vanadyum (%) | 0,07–0,12 | 0,05–0,20 |
| Tavlı en çok | 220 HB | 229 HB |
| Norm | SEL / eski DIN 17350 | EN ISO 4957 |
115CrV3 yüksek karbonlu, manganı düşük bir çeliktir. 90MnCrV8 ise manganlı ve karbonu daha düşüktür. İkisi de soğuk iş çeliğidir ama farklı sertleşme davranışı gösterir. 1.2842 kalite sayfası ve 1.2842 çeliği nedir yazısı karşılaştırmayı tamamlar. Yüksek kromlu 1.2379 ise çok daha farklı bir ailedir. Bu kalitenin tür sayfası civa çeliği sayfasıdır; soğuk iş ailesinin genelini soğuk iş çelikleri sayfasında görebilirsiniz.
Malzeme bilgisi: üretici föyleri rehber olarak yumuşatma tavlamasını 710–750 °C, sertleştirmeyi 780–810 °C (su) ya da 810–840 °C (yağ) bandında verir; yağ soğutma 15 mm altı kesitler içindir.
Sık yapılan hatalar: ad kökenine dair rivayetleri bilgi sanmak; 64–66 HRC aralığını norm sanmak (üst değer desteklenmiyor); AISI L2'yi birebir eş yazmak; bu çeliği yüksek kromlu kalıp çeliklerinin yerine önermek.
06
Stok formu
115CrV3 çubuk olarak aranır. Çubuğu istediğiniz boyda keseriz; çap ve boyu teklif formuna yazarsınız. Stoktaki çaplar teklif aşamasında netleşir. Talaşlı imalat, pah kırma, taşlama ve ısıl işlem yapmıyoruz. Teklifte EN adı ve W.Nr'yi birlikte yazın: 115CrV3 (1.2210), tavlı (+A), çap, boy ve adet.
Kaynaklar: Stahl-Eisen-Liste (SEL) ve eski DIN 17350; üretici veri föyleri (bileşim ve +A sertlik üç kaynakta aynı). AISI L2 bir bağımsız kaynakta yakın karşılık olarak geçer.
07
Sık sorulan sorular
Gümüş çelik gerçekten gümüş içerir mi?
Hayır. Bileşim tablosunda gümüş yoktur; çelik karbon, silisyum, mangan, krom ve vanadyumdan oluşur. Aynı şekilde civa çeliği de civa içermez.
115CrV3 ile 1.2210 aynı mı?
Evet, aynı çeliğin iki adıdır. 115CrV3 EN adı, 1.2210 ise W.Nr'dir. Piyasada bu çelik gümüş çelik ya da civa çeliği diye de anılır.
Gümüş çelik hangi formda stokta?
Çubuk olarak aranır. Çapı ve boyu teklif formuna yazın; çubuğu boyda keseriz.
