Alaşımlı ve takım çeliğinde fiyatı ne belirler?

01

Kısa cevap

Alaşımlı ve takım çeliğinde fiyatı altı etken belirler: alaşım içeriği, form ve ölçü, teslim durumu, kesim, miktar ve piyasa koşulları. İlki en ağır olandır. Krom, molibden, nikel ve vanadyum gibi elementlerin oranı arttıkça hammadde daha pahalıya gelir.

Fiyat günlük değişir ve ölçüye göre ayrışır; bu yüzden aşağıda rakam değil, bir teklifin nerede farklılaşabileceği var. İki teklifi karşılaştırırken neye bakmanız gerektiğini de en sonda bulursunuz. Teklifin kendisini nasıl isteyeceğiniz için çelik teklifi nasıl istenir yazısına bakabilirsiniz.

02

Alaşım içeriği

Çeliğin maliyetini en çok içindeki alaşım elementleri belirler. Demir ve karbon çeliğin temel bileşenleridir; krom, nikel, molibden ve vanadyum ise ayrı ham maddelerdir ve çelik üreticisine ek maliyet getirir. Bir çelikte bu elementlerin oranı ne kadar yüksekse, hammadde maliyeti de o kadar yüksektir.

Dört örneği alaşım içeriği bakımından sıralayalım. Tabloda fiyat yok; yalnız normdaki alaşım aralıkları var.

Tablo, alaşım içeriğinin yukarı doğru arttığını gösterir. Bu bir fiyat sıralaması değildir: fiyat tek başına alaşıma bağlı değildir. Tablo yalnız, hammadde tarafında aşağıdan yukarı gidildikçe maliyetin de yükseldiğini söyler.

Nikel tokluk, molibden sertleşme derinliği ve meneviş direnci katar. Kalıp çeliklerinde ise yüksek krom ve vanadyum aşınma dayanımı verir.

03

Form ve ölçü

Aynı kalite farklı formda farklı fiyatlanır. Neden: - Üretim yolu. Haddelenmiş çubuk, çekilmiş çubuk ve taşlanmış mil aynı çelikten çıkar; üretim tesisindeki her bitirme adımı (çekme, soyma, taşlama) ürüne ek işçilik ekler. - Kesit büyüklüğü. Büyük kesit, daha çok malzeme ve çoğu zaman daha uzun üretim süreci demektir. - Yaygınlık. Sık kullanılan ölçüler stokta bulunur; seyrek ölçüler özel sipariş sayılabilir.

Aynı kalite bile üretim yolu farklıysa farklı fiyatlanır: soğuk çekme lama ile sıcak çekme lama aynı çelik adını taşısa da ikinci bir bitirme adımından geçtiği için ayrı bir teklif satırıdır.

Ayrıca birim fiyat nasıl verilir: bazı teklifler kilogram, bazıları adet ya da boy üzerinden verir. İki teklifi karşılaştırırken aynı birime çevirin. Kuramsal ağırlığı ağırlık hesaplama aracı saniyeler içinde verir; örneğin Ø50 mm çubuk 1 m'de 15,41 kg gelir.

04

Teslim durumu

Çelik, ek bir işlemden geçtiyse fiyat yükselir. Aynı 42CrMo4 farklı durumlarda gelebilir: - Haddelenmiş veya normalize: en yalın durum. - Yumuşak tavlı (+A): ek ısıl işlem görmüş. - Islahlı (+QT): sertleştirilip menevişlenmiş, daha çok işlem. - Çekilmiş ya da taşlanmış: yüzey ve ölçü işlemi görmüş.

Bu durumlar çeliğin üreticiden geldiği hâlidir; ısıl işlemi biz yapmayız. Sipariş verirken hangi durumun istendiğini yazın; çünkü durum yazılmazsa iki teklif aynı malzemeyi anlatmaz. Takım çeliğinde de benzer: tavlı mı, ıslahlı mı?

05

Kesim ve miktar

Bir ham çubuk ya da levha, istediğiniz ölçüye kesildiğinde fiyata iki şey girer: kesim ve fire.

Kesim. Her kesim bir işlemdir. Az sayıda büyük parça az kesim, çok sayıda küçük parça çok kesim demektir. Biz ölçüye en ve boyda keseriz, yani ebatlarız; kesim sayısı teklife yansır.

Fire. Kesimden artan parça ve testere payı kaybı da bedel taşır. Parçaları verimli yerleştirmek fireyi azaltır. Kesim planını kolaylaştırmak için tüm kalemleri tek listede gönderin.

Miktar. Toplu alımda birim fiyat genellikle düşer. Minimum miktarı ve kademeyi teklifte yazılı veririz.

06

Piyasa koşulları

Çeliğin fiyatı dış etkenlerle değişir: ham madde, enerji, nakliye, döviz kuru ve talep. Bu etkenler kısa sürede değişebilir. Aynı ürünün iki haftalık fiyat farkı bu yüzden şaşırtıcı değildir.

Bu yüzden eski bir fiyat güncel sayılmaz. Bir teklifin geçerlilik süresi vardır; teklif metninde yazılıdır. Süre dolduysa yeni teklif istenir. Teklif geçerlilik süresini de karşılaştırmaya katın.

Nakliye de fiyatın dışında kalan ama toplam maliyeti etkileyen bir kalemdir. Ağır ve uzun malzemede nakliye payı büyür; teslim yeri değiştikçe değişir. Teklifin teslim koşulunu (depodan teslim mi, adrese teslim mi) not edin. Ağırlığı önceden bilmek nakliyeyi planlamayı da kolaylaştırır; kuramsal ağırlık için aracı kullanabilirsiniz.

Döviz kuru etkisi ise ithal ham madde için geçerlidir; fiyat bu yüzden tek bir sabit değildir.

07

Teklifleri doğru karşılaştırmak

İki teklifin fiyatı farklıysa ilk soru "hangisi düşük?" değil, "ikisi aynı şeyi mi anlatıyor?" olmalı. Şu listeyle kontrol edin: 1. Kalite adı ve norm aynı mı? 42CrMo4 EN ISO 683-2 ile yalnız "4140" aynı olmayabilir. 2. Teslim durumu aynı mı? +A ile +QT iki ayrı malzemedir. 3. Ölçü ve boy aynı mı? Boy toleransı ve kesim ölçüsü dahil mi? 4. Birim aynı mı? Kilogram, adet, boy; kuramsal ağırlık mı, tartı mı? 5. Kesim fiyata dahil mi? Ayrı kalem olarak yazılmış olabilir. 6. Belge dahil mi? İstediğiniz muayene belgesi teklifte yazılı mı? 7. Teslim yeri ve koşulları aynı mı? Nakliye dahil mi, hariç mi? 8. Geçerlilik süresi ne kadar?

Küçük bir örnek, farkın nereden gelebileceğini gösterir. İki teklif de "42CrMo4, Ø50 çubuk" yazıyor olsun:

Fiyatlar aynı sayılsa bile bu iki teklif aynı ürünü anlatmaz. B'nin fiyatı düşük görünüyorsa sebep, kapsamın dar olması olabilir.

Maliyeti makul tutmanın meşru yolları da vardır: - Yaygın ölçüleri tercih etmek; özel ölçü ek iş demektir. - Tüm kalemleri tek listede ve tek seferde göndermek. - Teslim durumunu gerçek ihtiyaca göre seçmek; gerekmeyen bir durumu istememek. - İşleme payını doğru hesaplamak; fazla malzeme alıp kesip atmamak.

Bu sekiz maddenin çoğu eşitse fiyat karşılaştırması anlamlıdır. Eşit değilse fark, fiyattan değil kapsamdan gelir. Kalite ve ölçüyü yazıp teklif istemek, bu listenin tamamını netleştirmenin en kısa yoludur.

08

Sık sorulan sorular